હાઇડ્રોજન બંધ કેવી રીતે રચાય છે? હાઇડ્રોજન બંધ બનવાનું કારણ ઉદાહરણ સાથે સમજાવો.

Vedclass pdf generator app on play store
Vedclass iOS app on app store
(N/A) જ્યારે હાઇડ્રોજન પરમાણુ કોઈ અત્યંત વિદ્યુતઋણ પરમાણુ $(X)$ જેવા કે $N, O,$ અથવા $F$ સાથે સહસંયોજક બંધથી જોડાયેલ હોય ત્યારે હાઇડ્રોજન બંધ રચાય છે.
બનવાનું કારણ: જ્યારે હાઇડ્રોજન પ્રબળ વિદ્યુતઋણ તત્વ '$X$' સાથે જોડાય છે,ત્યારે સહિયારી ઇલેક્ટ્રોન જોડી વિદ્યુતઋણ પરમાણુ તરફ ખેંચાય છે. આના કારણે હાઇડ્રોજન પરમાણુ પર આંશિક ધન વીજભાર $(+\delta)$ અને વિદ્યુતઋણ પરમાણુ પર આંશિક ઋણ વીજભાર $(-\delta)$ આવે છે. આ એક દ્વિધ્રુવ બનાવે છે,અને એક અણુના આંશિક ધન હાઇડ્રોજન અને બીજા અણુના આંશિક ઋણ વિદ્યુતઋણ પરમાણુ વચ્ચેના સ્થિર વિદ્યુત આકર્ષણ બળને હાઇડ્રોજન બંધ કહેવામાં આવે છે.
નિરૂપણ: હાઇડ્રોજન બંધને તૂટક રેખા $(\ldots)$ દ્વારા દર્શાવવામાં આવે છે,જ્યારે નક્કર રેખા $(-)$ સહસંયોજક બંધ દર્શાવે છે.
ઉદાહરણ: હાઇડ્રોજન ફ્લોરાઇડ $(HF)$ માં,આ આંતરક્રિયાને આ રીતે દર્શાવવામાં આવે છે: $H^{\delta+} - F^{\delta-} \ldots \ldots H^{\delta+} - F^{\delta-}$

Explore More

Similar Questions

$HF$ માં હાઇડ્રોજન બંધન માટે જવાબદાર આણ્વિય આંતરક્રિયાઓ કઈ છે?

પાણીનું ઉત્કલનબિંદુ પ્રવાહી $HF$ કરતા વધારે છે. તેનું કારણ એ છે કે

નીચેનામાંથી શેમાં આંતર-આણ્વીય (intramolecular) હાઇડ્રોજન બંધ હાજર છે?

નીચેનામાંથી કયા સંયોજનમાં મહત્તમ હાઇડ્રોજન બંધન જોવા મળશે?

$HF$ નું ઉત્કલનબિંદુ પ્રમાણમાં ઊંચું હોવાનું કારણ શું છે?

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo